| |
|
|
Szansa na innowacje
Innowacyjność już od kilku lat jest jednym z kluczowych elementów nowoczesnego przedsiębiorstwa. To przede wszystkim umiejętność takiego wdrożenia wyników badań czy nowych pomysłów, aby skutecznie wygrywać z konkurencją i umacniać pozycję przedsiębiorstwa.
Wzmocnienie innowacyjności polskiej gospodarki oraz wzmocnienie sektora B+R i nakładów inwestycyjnych na innowacje z pewnością nastąpi dzięki możliwościom jakie daje Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, przyjęty przez Radę Ministrów 19 grudnia 2006 r. Alokacja środków na POIG w okresie programowania 2007-2013 to 9 711 629 740 EUR w tym 8 254 885 280 EUR z funduszy UE (EFRR), a 1 456 744 460 EUR z budżetu państwa.
Głównym celem zapisanym w POIG jest rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa, co oczywiście wpisuje się w realizację odnowionej Strategii Lizbońskiej. Przed nami dużo wysiłku i pracy aby zreformować zarówno naszą gospodarkę jak i przedsiębiorstwa poprzez wdrażanie innowacyjnych produktów, usług i metod zarządzania. Być może za parę lat w kolejnym raporcie brytyjskiego Centrum ds. Reform Europejskich (Centre for European Reform - CER) dotyczącym realizacji Strategii Lizbońskiej znajdziemy się nie jak teraz na ostatnim miejscu w Unii Europejskiej pod względem nakładów na sferę B+R, ale trochę wyżej.
Inwestycje w badania
Szanse dla Polski i polskich przedsiębiorstw jakie daje POIG to przede wszystkim: koncentracja pomocy z funduszy UE na inwestycjach sprzyjających wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu nowych miejsc pracy, korzystne zmiany struktury sektorowej gospodarki (wzrost udziału usług), stworzenie systemu otoczenia biznesu dostosowanego do potrzeb przedsiębiorstw (głównie innowacyjnych), wzrastająca wydajność pracy, napływ inwestycji zagranicznych do obszarów wysokich technologii, wzmocnienie sieci naukowych i konsorcjów naukowo-przemysłowych, wdrażanie Regionalnych Strategii Innowacyjnych stymulujących budowę regionów wiedzy, restrukturyzacja i konsolidacja najlepszych jednostek naukowych i zespołów naukowców, wzrost dostępności usług on-line dla obywateli i przedsiębiorstw , rosnące zaangażowanie polskich podmiotów w europejskie programy. W krajach dawnej unijnej Piętnastki wydatki inwestycyjne stanowią około 22 procent nakładów innowacyjnych tj około 1,8 proc. PKB, w Polsce mamy raczej do czynienia z gospodarczym regresem, gdyż nakłady na sferę B+R to zaledwie 0,6 proc. PKB.
Dodatkowo w większości przypadków nakłady innowacyjne sektora małych i średnich przedsiębiorstw mają swoje główne źródło w kraju, a finansowanie działalności innowacyjnej odbywa się dzięki środkom własnym przedsiębiorstwa. Poza tym brakuje również kapitału na marketing wytworzonych produktów, co zazwyczaj powoduje brak powodzenia inwestycji. POIG i wstępny projekt kwalifikowalności (stan na dzień 10.04.2007) wydatków w jego ramach dzięki możliwościom jakie stawiają przed przedsiębiorcami powinny te kwestie diametralnie zmienić. Możliwość wpisania w koszty kwalifikowalne wydatków związanych z zastosowaniem metody foresight, takich jak dostęp do baz danych i innych odpłatnych źródeł informacji niezbędnych do realizacji projektu, nabycie profesjonalnych opracowań dotyczących trendów i charakterystyki rynku, wydatki na delegacje, szkolenia i konferencje związane z tematyką projektu, czy wydatki na zakup usług badawczych oraz ekspertyz technicznych i finansowych, które są wymagane jako załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, bądź są niezbędne do prawidłowej realizacji projektu z pewnością spowodują dużą zmianę w stosunku do stanu obecnego.
Wdrażanie i współpraca
Sporym ułatwieniem w stosunku do poprzedniego okresu programowania będzie możliwość złożenia wniosku równolegle w ramach kilku działań. I tak na przykład jeśli firma zamierza jakieś przedsięwzięcie techniczne, technologiczne lub organizacyjne (badania stosowane i prace rozwojowe), to wówczas złoży jeden wniosek w ramach dwóch działań 1.4 i 4.1 Pierwsze działanie jest na badanie do momentu opracowania na przykład prototypu, natomiast drugie działanie przewiduje wdrożenie prac i wyników badań. Po podpisaniu umowy w ramach działania 1.4, przedsiębiorca podpisuje umowę warunkową w ramach działania 4.1. Jeśli prawidłowo zostanie zrealizowany projekt w ramach pierwszej podpisanej umowy, wówczas następuje jego "kontynuacja" w ramach drugiej umowy.
POIG specjalnie tak skonstruowano, by zachęcać przedsiębiorstwa z jednej strony do wdrażania nowych technologii, pomysłów biznesowych oraz metod zarządzania, a z drugiej skłaniać je do współpracy z sektorem badawczym. Oczywiście istnieje zagrożenie tak jak było w poprzednim okresie programowania, że silne firmy wygrają w wyścigu o unijne pieniądze. Nie mniej jednak założenia są słuszne w istocie, a konkurencja i tak pozostanie nieodłącznym elementem tej rywalizacji.
Dodatkowe instrumenty
Dodatkową zachętą dla firm, aby przeznaczały w większym stopniu środki na działalność B+R, jest ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. nr 179 poz. 1484). Zarówno ona jak i jej nowelizacja wprowadza nowe instrumenty dla wzmocnienia innowacyjności i zakłada preferencje dla innowacyjnych przedsiębiorstw - między innymi możliwość sfinansowania inwestycji polegającej na zastosowaniu nowej technologii oraz uruchomieniu produkcji nowych wyrobów lub modernizację istniejącej już produkcji w oparciu o tę technologię kredytem technologicznym, dodatkowo daje możliwość umorzenia części kredytu (40-65 proc.) w postaci premii technologicznej wypłacanej po zrealizowaniu projektu.. Dodatkowo wspomniana ustawa umożliwia nadanie przedsiębiorcom statusu centrów badawczo-rozwojowych. Podstawowym kryterium nadawania tego statusu jest osiągnięcie przez przedsiębiorcę co najmniej 50 proc. przychodów ze sprzedaży wytworzonych przez siebie wyników badań lub prac rozwojowych.
Niemal każda z osi priorytetowych POIG, ale szczególnie trzecia, czwarta i piąta są dedykowane dla przedsiębiorców lub ich grup. Zatem od pomysłu do prowadzenia innowacyjnej działalności. Czas potrzebny na uruchomienie poszczególnych działań w ramach poszczególnych osi priorytetowych, czyli ogłoszenie przez Instytucję Wdrażającą rund aplikacyjnych warto poświęcić na zastanowienie się jakim potencjałem dysponujemy i co chcielibyśmy w firmie zmienić. Recepta na sukces wydaje się prosta. Trzeba mieć dobry pomysł, przygotować wstępny zarys projektu, oszacować koszty i zrobić dobrą analizę rynku. Ważne jest czy po takim wewnątrz-organizacyjnym "spięciu" odpowiemy pozytywnie na pytanie, czy jesteśmy w stanie nasz innowacyjny pomysł wdrożyć. Jeśli tak, zachęcam do działania i wierzę w Państwa sukces.
Anna Masłoń-Oracz
Dział Projektów UE DOOR Poland
Artykuł pochodzi z dwumiesięcznika "Fundusze Europejskie" (maj-czerwiec 2007)
 |
|
|